استفن جی. دیتکو طراح و نویسندۀ آمریکایی داستان‌های مصور بود که غالباً به خاطر آثارش در شرکت مارول و همکاری در خلق شخصیت‌های محبوبی همچون مرد عنکبوتی و دکتر استرنج شناخته می‌شود. منابع بسیاری تأیید کرده‌اند که هفتۀ گذشته(در روز بیست‌و‌نهم ژوئن سال جاری) پلیس شهر نیویورک جسد بی‌جان وی را در آپارتمانش پیدا کرده اما بنا به گزارشات اعلام شده توسط پزشکی قانونی به نظر می‌رسد که وی دو روز پیش از آن درگذشته است.

دیتکو تحت‌نظر جری رابینسون(طراح سری داستان‌های مصور بتمن) در نیویورک مشغول به تحصیل شد. وی طراحی حرفه‌ای‌اش را در سال ۱۹۵۳ با کار در استودیوی بنیان‌ نهاده شدۀ جو سایمون و جک کربی آغاز کرد. در همین دوره او همکاری با انتشارات «چارلتون کمیکس» را آغاز کرد و آثار زیادی در ‌گونه‌های علمی‌تخیلی، وحشت و رازآلود آفرید.

در دهۀ پنجاه میلادی، دیتکو برای شرکت «مارول کمیکس»(که آن زمان اطلس کمیکس نام داشت) طراحی می‌کرد. در دهۀ شصت میلادی او با استن لی در خلق شخصیت‌های اسپایدرمن و دکتر استرنج همکاری کرد و مدتی بعد به دلایلی که هیچ‌وقت فاش نشد از مارول رفت و به کارش در «چارلتون کمیکس» بازگشت. بعد از آن به «دی‌سی کمیکس» رفت و توانست شخصیت بلو بیتل را احیا کند و شخصیت‌های جدیدی همچون هاوک و داو را خلق کند.

دیتکو در سال ۱۹۹۰ میلادی به تالار افتخارات جک کربی و در سال ۱۹۹۴ میلادی به تالار افتخارات ویل آیزنز اضافه شد. زمانی که استن لی به شهرت عمومی دست یافت و به پدرخواندۀ داستان‌های مصور مبدل گشت، شخصیت دیتکو به دلیل اجتناب از مصاحبه و حضور در انظار عمومی برای سال‌ها همچنان اسرارآمیز باقی ماند. جالب توجه است که او تا پایان عمر مجرد ماند و ازدواج نکرد.


دوران جوانی

استفن جی. دیتکو در دومین روز از نوامبر ۱۹۲۷ میلادی دیده به جهان گشود. وی با دیدن علاقۀ پدرش به داستان‌های مصور به ویژه شاهزادۀ بی‌باک از هال فاستر، علاقۀ واقعی خویش به داستان‌های مصور را کشف نمود. علاقه‌اش با معرفی سوپرمن در سال ۱۹۴۰ و کمیک The Spirit از ویل آیزنر شدت یافت.

دیتکو در دورۀ اول متوسطه عضو گروهی از دانش‌آموزان بود که با هدف کمک به دیده‌بانان غیرنظامی برای تشخیص هواپیماهای آلمانی جنگ جهانی دوم، ماکت چوبی هواپیماهای آلمانی را می‌ساختند. پس از فارغ‌التحصیلی از دبیرستان جانزتَون در سال ۱۹۴۵، در بیست‌و‌ششم اکتبر همان سال به ارتش ایلات متحده پیوست و دورۀ خودت خود را پس از جنگ جهانی دوم در آلمان گذراند. جایی که برای روزنامۀ ارتش داستان‌های مصور مختلفی طراحی می‌کرد.


شغل و حرفه

شمارۀ ۱۲ کمیک The Thing، سال ۱۹۵۴-اولین جلد داستان مصور طراحی شده توسط دیتکو.

دیتکو پس از مرخص شدن از ارتش، وارد مدرسۀ طراحان و کاریکاتوریست‌ها در نیویورک شد و تحت‌نظر الگوی خویش، جری رابینسون، آموزش یافت و در نهایت اولین کمیک خود را در سال ۱۹۵۳ به فروش رساند. وی چند سال بعد از آن مشغول طراحی و توسعۀ داستان‌های مصور خود در گونۀ وحشت برای مؤسسه‌های انتشاراتی کوچک و نه چندان معروف بود تا این‌که مدتی بعد توسط استن لی، طراح معروف مارول، کشف شد. چندی بعد این دو نفر در کنار یکدیگر مسیری نو را در پی گرفتند، مسیری که در آن لی نقش ایده‌پرداز و نویسنده را ایفا می‌کرد و دیتکو آنان را به تصویر می‌کشید. بنا به گفتۀ بردفورد رایت، همکاری آن دو شوقی نو به استن لی بخشید و باعث شد که داستان‌های مصور مارول ویژگی‌های نوینی پیدا کنند که آن ها را از دیگر داستان‌های مصور متمایز می‌کرد.

مشهورترین همکاری این دو هنرمند به بزرگ‌ترین دستاورد مارول بدل گشت: مرد عنبکوتی.
دیتکو در همکاری با استن لی، شخصیت مرد عنکبوتی را خلق کرد که نقش بسیار مهمی را در ظاهر نهایی و امروزی آن نیز داشت. در واقع دیتکو بود که برای اولین‌بار ایده ترکیب رنگ قرمز و آبی را برای لباس این شخصیت پیشنهاد داد. زمانی که این شخصیت برای اولین بار در پانزدهمین شمارۀ کمیک Amazing Fantasy در ماه اوت ۱۹۶۲ ظاهر شد، استقبال عدۀ کثیری را متوجه خود نمود و نگرش جدید مارول به ابرقهرمان‌ها را تبیین کرد.

چیزی نگذشت که دیتکو موفق به خلق شخصیتی جدید به نام دکتر استرنج شد. شخصیتی که به وی اجازه داد تا وجهۀ فراواقع‌گرایانۀ هنری‌اش را به نمایش گذارد. همان‌طور که پیش‌تر هم گفتیم، دیتکو به دلایلی نامعلوم مارول را ترک کرد. این تصمیم برای وی دستاورد چندانی به دنبال نداشت. دیتکو در نهایت در دی‌سی مشغول به کار شد و این در حالی بود که طراحی‌های جسته‌و‌گریخته‌ای برای مؤسسه‌های انتشاراتی مستقل انجام می‌داد. وی در این اثناء مجذوب سیاق عین‌گرایانۀ آین رند شد. هنرمندی که به گوشه‌گیری شهره بود و کمتر پیش می‌آمد که به مصاحبه‌ها پاسخ مثبت دهد یا در انظار عمومی ظاهر شود.

طی سال‌های اخیر ابرقهرمانان باکس‌آفیس هالیوود را تسخیر کرده‌اند. ابرقهرمانانی که در رأس آنان مخلوق دیتکو، مرد عنبکوتی، قرار دارد. شخصیتی که در طول این چند سال، سه بار دستخوش دگردیسی شده است. البته دکتر استرنج هم همواره از توجه و حمایت ویژۀ هواداران خود برخوردار بوده. کارگردان فیلم دکتر استرنج حین مصاحبه‌ای اذعان داشته که «هیچ‌وقت موفق به ملاقات با دیتکو نشده و وی را همچون جی. دی. سالینجر می‌داند که علاقه‌ای به شهرت ندارد و عمداً دور از انظار عمومی به سر می‌برد.»

هرچند که دیتکو در سال ۱۹۹۸ میلادی خود را بازنشسته کرد اما همچنان گاه‌ و‌ بی‌گاه در خانه‌اش به طراحی مشغول می‌شد.


زندگی شخصی

دیتکو تا سال ۲۰۱۲ میلادی به کار در خانۀ شخصی‌اش در منهتن ادامه داد و غالباً به مصاحبه‌ها و دعوت‌نامه‌ها پاسخ منفی می‌داد. وی در این باره در سال ۱۹۶۹ میلادی گفته بود که «اثرش مهم‌تر از شخصیتش است و چیزی که اهمیت دارد آن کاری‌ست که انجام داده و این‌که چقدر خوب یا بد بوده.»


مترجم: آرمین بهروزی

پاسخ دهید

بررسی کنید

ریگار یا رابرت؟ توان جنگی کدام‌یک بالاتر بوده؟

بنا به داستان‌های نقل‌شده، شاهزاده ریگار تارگرین پسرِ ایریس و وارث تاج‌و‌تخت هفت پادشاهی ا…